Hành trình nuôi con thành ‘thủ lĩnh’ của bà mẹ Thái Bình
Tháng 2/2020,ànhtrìnhnuôiconthànhthủlĩnhcủabàmẹTháiBìliverpool đấu với tottenham Đỗ Hà Cừ (SN 1984, TP Thái Bình) là một trong 10 gương mặt tiêu biểu nhận giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2019 được trao tại Cao Bằng.
Đồng hành cùng anh là bà Nguyễn Thị Kim Sơn (SN 1953) - người mẹ được anh ví ‘là đôi chân, đôi tay và một phần bộ não của tôi’.
Hành trình hơn 35 năm làm 'đôi tay, đôi chân' của con
Khi mới chào đời, Đỗ Hà Cừ bình thường như những đứa trẻ khác. Nhưng hơn 4 tháng tuổi, bà Sơn phát hiện con trai có biểu hiện bất thường khi con không thể nhấc đầu, chân tay yếu.
‘Đi khám, người ta bảo con bị chậm phát triển nên tôi đưa con đi khắp các nơi với hi vọng để chữa bệnh’, bà Sơn kể.
![]() |
Đỗ Hà Cừ - ‘thủ lĩnh’ của phong trào tình nguyện |
Nhưng mọi hi vọng dập tắt khi bác sĩ kết luận Cừ bị di chứng chất độc da cam từ bố - một người lính trở về từ chiến trường Quảng Trị.
‘Chúng tôi sốc và buồn nhưng vẫn phải chấp nhận. Con bị như vậy mình càng thương con hơn’, bà nói.
Đỗ Hà Cừ chỉ có thể nằm một chỗ, chân tay anh co quắp không thể cử động. Mọi việc ăn uống, tắm rửa, đi vệ sinh… anh đều phải nhờ đến đôi tay mẹ.
Con không thể đến trường, bà Hà vừa là mẹ vừa là cô giáo của anh. Hàng ngày, trước khi đi làm, bà lại viết chữ trên tấm bảng con. Cậu bé Đỗ Hà Cừ ở nhà tập đọc. Khi mẹ đi làm về, có gì không hiểu anh lại nhờ mẹ giảng dạy.
Là người yêu thích và thuộc nhiều thơ lục bát, những lúc có thời gian rảnh bà đều dạy con đọc thơ, nâng cao vốn từ ngữ.
Ngày bé, con hay ốm là khoảng thời gian vất vả nhất của người phụ nữ Thái Bình. ‘Tôi nhớ nhất năm con 13 tuổi thường xuyên bị co giật. Cơ thể và cổ họng Cừ co cứng, không thể ăn uống được, chúng tôi phải mời bác sĩ đến nhà để chữa trị.
Tôi xin nghỉ 7 tháng không lương để chăm sóc con. Vợ nhiều đêm thức trắng, chồng thì làm ngày làm đêm để lo kinh tế cho cả gia đình’, bà nhớ lại.
‘Khó khăn nhất là việc tắm cho Cừ. Ngày con bé, tôi có thể bế con vào nhà tắm nhưng nay mỗi lần tắm cho con, cả hai vợ chồng hợp sức mới có thể’.
![]() |
Phía sau chiếc xe lăn của anh luôn có bóng dáng của mẹ - bà Nguyễn Thị Kim Sơn |
Nhà tắm của gia đình cũng được thiết kế riêng để tiện việc tắm rửa cho Cừ. Trải một tấm nilon dưới sàn, 2 vợ chồng đưa con vào đặt lên nilon. Lúc này, người mẹ mới từ từ dội nước, gội đầu cho chàng trai nay đã 36 tuổi.
‘Chân tay, cơ thể con co cứng nên việc cởi và mặc quần áo rất khó khăn. Có những việc chỉ có tôi mới có thể làm cho con. Vì vậy, tôi rất ít khi xa con…’, bà nói.
Bà Sơn cũng nhớ lại về lần bà lên Hà Nội để thăm người con trai thứ 2 đang học đại học. Ở nhà, suốt một ngày, anh Cừ không thể đi vệ sinh dù có sự hỗ trợ của bố và người thân. Cuối cùng, người mẹ phải trở về để giúp đỡ anh.
Thương mẹ nên có thời gian Đỗ Hà Cừ nhịn ăn, cố gắng giảm cân để mẹ đỡ vất vả khi bế anh. Tuy nhiên thấy con gầy gò, bà Sơn lại ép anh ăn uống trở lại.
‘Người ta từng nói tôi lo việc bao đồng’
Ý tưởng thành lập thư viện miễn phí mang tên ‘Không gian đọc’ vào tháng 7/2015 của Đỗ Hà Cừ được mẹ anh rất ủng hộ.
Ban đầu, vợ chồng bà Sơn dùng tiền của gia đình để đóng tủ, mua sách… để giúp con xây dựng thư viện miễn phí. Sau này, những nhà hảo tâm đã tài trợ để giúp thư viện lớn mạnh hơn.
Hiện, thư viện của anh có hơn 4.000 đầu sách với hơn 900 độc giả. Đồng thời, anh phát triển thêm 9 tủ sách do người khuyết tật quản lý tại các tỉnh, mỗi tủ từ 700 - 2.500 cuốn sách. Trong năm 2020, anh mong muốn thành lập thêm 14 tủ sách nữa cho người khuyết tật.
![]() |
Đỗ Hà Cừ bên cạnh bố mẹ tại thư viện miễn phí |
‘Khi đồng ý cho con thành lập thư viện miễn phí, tôi nhận được nhiều lời ngăn cản. Họ nói tôi ‘đã nuôi con tàn tật còn lo chuyện bao đồng’ nhưng tôi vẫn ủng hộ con’.
Trước đây, thư viện mở cửa tất cả các ngày nhưng do lượng học sinh đến quá đông (có ngày đón hơn 40 người), Cừ và bà Sơn đã phải xây dựng lại nội quy thư viện.
Theo đó, thư viện chỉ mở cửa vào chiều thứ Bảy và Chủ nhật, vào mùa hè sẽ mở cửa tất cả các ngày.
‘Có những trưa đang ngủ, những đêm tối muộn hay chúng tôi đang bận việc cũng phải bỏ dở để mở cửa đón các bạn nhỏ bấm chuông. Tôi thường xuyên phải quét dọn nhà cửa, nấu nước… vì hàng chục người đến nhà mỗi ngày.
Tuy vất vả nhưng khi con vui, tôi cũng vui lây. Bên cạnh đó, trước những bạn nhỏ ngoan ngoãn, yêu sách, chúng tôi không nỡ chối từ’, bà Sơn nói.
Để chăm sóc con, chồng của bà Sơn phải chuyển công tác từ Hà Nội về Thái Bình để hỗ trợ vợ. Em trai của Đỗ Hà Cừ cũng xin công tác gần nhà để cùng bố mẹ đồng hành với anh trai.
‘Chồng tôi bị tiểu đường nhiều năm nay nên sức khỏe yếu, tôi cũng mắt mờ, thường xuyên đau chân nhưng hai vợ chồng vẫn cố gắng để chăm sóc con trai. Chúng tôi chỉ mong có sức khỏe để có thể giúp đỡ con trong các hoạt động vì cộng đồng’, bà Sơn nói.
Năm 2018, Đỗ Hà Cừ là một trong 20 thủ lĩnh có thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện được nhận bằng khen của Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Năm 2019, anh nhận bằng khen của Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch trao tặng cho ‘Không gian đọc hi vọng’ đạt Giải thưởng văn hóa đọc 2019. Năm 2020, Đỗ Hà Cừ là một trong 10 gương mặt tiêu biểu nhận giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2019. Phía sau tất cả những thành tích của mình, Đỗ Hà Cừ nói: ‘Không có mẹ, tôi sẽ không thể làm được gì’. |
![9x tuột giấc mơ đại học vì nghèo nay lọt top Forbes Việt Nam](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2020/02/08/11/10-nam-thiet-ke-hoa-giup-9x-tuot-giac-mo-dai-hoc-lot-top-forbes-viet-nam-4.jpg?w=145&h=101)
9x tuột giấc mơ đại học vì nghèo nay lọt top Forbes Việt Nam
Hà Minh Khôi là một trong 30 gương mặt dưới 30 tuổi nổi bật nhất của Việt Nam năm 2020 do tạp chí Forbes Việt Nam bình chọn.
相关推荐
-
Nhận định, soi kèo PSV Eindhoven vs FC Utrecht, 22h30 ngày 15/2: Mục tiêu ba điểm
-
Echazarreta chia sẻ với CNN rằng cô đã trải nghiệm hiệu ứng tổng quan đó "theo cách của riêng tôi".
Katya Echazarreta được chọn bay vào vũ trụ vì những đóng góp ấn tượng của mình cho khoa học. "Nhìn xuống và thấy mọi người ở dưới đó, tất cả quá khứ của chúng ta, tất cả những sai lầm của chúng ta, tất cả những trở ngại của chúng ta, mọi thứ, mọi thứ đều ở đó", cô nói.
"Và điều duy nhất tôi có thể nghĩ đến khi trở lại Trái Đất là tôi cần mọi người nhìn thấy những thứ này. Tôi cần người Mỹ Latin nhìn thấy điều này. Và tôi nghĩ việc đó sẽ giúp củng cố sứ mệnh của tôi là tiếp tục thu hút phụ nữ nói chung và người da màu bay vào không gian, làm bất cứ điều gì họ muốn".
Echazarreta là phụ nữ gốc Mexico đầu tiên và là người Mexico thứ hai sau Rodolfo Neri Vela du hành vào vũ trụ.
Cô chuyển đến Mỹ cùng gia đình năm 7 tuổi. Cô nhớ mình từng bị choáng ngợp khi đến nơi ở mới, nơi cô không nói được ngôn ngữ này. Một giáo viên đã cảnh báo cô có thể bị tụt lại.
"Nó thực sự tiếp thêm sức mạnh cho tôi. Kể từ đó, từ khi học lớp ba, tôi đã đứng lên và không dừng lại" - Echazarreta nhớ lại trong một cuộc phỏng vấn trên Instagram.
Năm 17-18 tuổi, Echazarreta cho biết cô cũng là trụ cột chính của gia đình bằng số tiền lương làm việc cho McDonald.
“Đôi khi, tôi làm đến 4 công việc cùng một lúc, chỉ để cố gắng vượt qua những năm đại học vì nó thực sự quan trọng đối với tôi” - cô nói.
Hiện tại, Echazarreta đang học thạc sĩ cơ khí tại Đại học Johns Hopkins. Trước đây, cô đã từng làm việc tại Phòng thí nghiệm Lực đẩy Phản lực (JPL) nổi tiếng của NASA ở California. Cô ấy cũng tự hào khi có hơn 330.000 người theo dõi trên TikTok, là người sáng lập một chuỗi kênh YouTube nói về khoa học và là người dẫn chương trình cuối tuần "Mission Unstoppable" của đài CBS.
Từ một bé gái sinh ra trong gia đình nghèo, Katya Echazarreta đã nỗ lực tốt nghiệp đại học danh tiếng và trở thành một người truyền thông khoa học xuất sắc. Tổ chức Space for Humanity được thành lập vào năm 2017 bởi Dylan Taylor, một nhà đầu tư không gian gần đây cũng đã tham gia một chuyến bay vào vũ trụ của Blue Origin. Tổ chức cho biết đã chọn Echazarreta vì những đóng góp ấn tượng của cô.
Echazarreta nói rằng cô có động lực để trở thành người của công chúng sau khi làm việc tại JPL nhưng không gặp những kỹ sư khác giống như mình.
"Có rất nhiều người trên thế giới này mơ về những điều giống như tôi đã mơ. Vậy mà tôi không thấy họ ở đây. Vậy điều gì đang xảy ra?" - cô đặt câu hỏi.
"Việc tôi đã đến được đây là chưa đủ. Tôi cần giúp đưa những người khác cũng làm được như mình".
Đăng Dương(Theo CNN)
" alt="Cô gái nghèo nuôi cả gia đình được bay vào vũ trụ">
Cô gái nghèo nuôi cả gia đình được bay vào vũ trụ
-
Cơ sở vật chất của Hãng phim truyện Việt Nam xuống cấp.
Ngày 1/4, trao đổi với Zing, NSƯT, đạo diễn Bùi Trung Hải xác nhận mới đây ông cùng 19 thành viên của Hãng Phim truyện Việt Nam ký vào đơn kiến nghị gửi lên Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng về việc 300 bản phim bị hư hại.
Tổn thất nghiêm trọng của điện ảnh Việt Nam
Trong đơn kiến nghị, các nghệ sĩ, đạo diễn của Hãng Phim truyện Việt Nam cho biết: “Công ty Vận tải thủy (Vivaso) do thiếu hiểu biết và vô trách nhiệm đã không sửa hệ thống điều hòa bảo quản lạnh của kho phim trong nhiều tháng, khiến 300 bản phim gốc dương bản, bao gồm nhiều phim từ thời kỳ đầu của điện ảnh Cách mạng Việt Nam cho tới nay đã bị hủy hoại, mốc, dính bết không thể sử dụng được”.
Theo các nghệ sĩ, đạo diễn, đây là tổn thất rất nghiêm trọng cả về mặt tinh thần và vật chất cho nền điện ảnh Việt Nam nói riêng, ngành văn hóa nói chung.
Tuy nhiên, tại họp báo ngày 24/3, khi được hỏi các bộ phim có được coi là di sản hay không và phương án xử lý vụ việc, bà Phan Linh Chi, đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói 300 bản phim bị hỏng “chỉ là bản sao, bản copy, các bản gốc đã được lưu trữ tại Viện Phim Việt Nam và chúng ta có thể yên tâm về hiện trạng các di sản”.
Trước phản hồi này, các thành viên của Hãng Phim truyện Việt Nam khẳng định điều đó không chính xác. “Chúng tôi tin đây là câu trả lời không đúng, dù vô tình hay cố ý, đã làm giảm nhẹ thiệt hại, gây hiểu nhầm tai hại cho công chúng. Công chúng sẽ hiểu các bản phim này không có nhiều giá trị, vì ở Viện phim đã có một ‘bản gốc’ nào đó. Từ ‘bản gốc’ đó, có thể in được rất nhiều bản sao, bản copy khác một cách dễ dàng và không tốn kém gì nhiều về kinh phí", trích nội dung kiến nghị.
Trong đơn, các thành viên Hãng Phim truyện Việt Nam cho biết những bản phim dương bản gốc (positive) được nhắc đến (PV: tức 300 bản phim bị hư hỏng) là một trong hai bản duy nhất còn lại của những bộ phim cũ, kinh điển. Trong đó, một bản được lưu trữ tại Hãng Phim truyện Việt Nam. Bản còn lại được lưu giữ tại Viện Phim Việt Nam (với mục đích lưu chiểu). Trong điện ảnh, bản positive này chính là bản gốc, là tác phẩm hoàn chỉnh, để được trình chiếu cho công chúng.
Đặc biệt, để in lại bản phim dương bản gốc mới hoặc số hóa của các bộ phim cũ rất phức tạp, đòi hỏi kinh phí cao vì nó liên quan đến việc phục chế các bản phim gốc đã cũ. Các bản negative này theo thời gian đều xuống cấp và bắt buộc phải được phục chế trước khi in. Đây là quá trình cần công nghệ và tay nghề người thực hiện rất cao. Trên thế giới cũng không có nhiều cơ sở có khả năng phục chế và số hóa phim đạt chuẩn quốc tế.
Nhiều phim của hãng bị hư hỏng. Ảnh: Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân.
Hiện Viện Phim Việt Nam có những hạn chế về phương tiện kỹ thuật. Để đạt được tiêu chuẩn quốc tế, tạo ra sản phẩm tương đương với chất lượng bản positive gốc, giá thành có thể từ 100.000 USD tới 1 triệu USD cho mỗi bộ phim, tùy mức độ hỏng, xuống cấp. Nhân lên với việc số hóa, phục chế 300 bộ phim bị hỏng, đây sẽ là con số không hề nhỏ.
Các đạo diễn, nghệ sĩ chỉ ra 300 bản phim nhựa bị hỏng, ngoài việc là di sản văn hóa, chúng còn có thể được sử dụng ở những hoạt động điện ảnh trong nước và quốc tế rất hiệu quả.
Đề xuất Vivaso in toàn bộ bản phim hỏng
Các nghệ sĩ cho rằng tổn thất của việc hỏng 300 bản phim do sự vô trách nhiệm, thiếu hiểu biết của Vivaso là rất nghiêm trọng. Do đó, đề nghị Bộ VHTT&DL có những nghiên cứu, đánh giá nghiêm túc, chuyên sâu, xác đáng về thiệt hại của việc 300 bộ phim kinh điển bị làm hỏng, đồng thời có phương án đánh giá công khai, minh bạch thiệt hại để Vivaso đền bù thiệt hại.
Các thành viên Hãng Phim truyện Việt Nam cũng đưa ra phương án Vivaso - bằng cách nào đó - phải in lại toàn bộ bản phim bị hỏng theo đúng tiêu chuẩn quốc tế của các bản phim gốc và chuyển lại cho Chính phủ quản lý.
Trong cuộc họp báo diễn ra cách đây ít ngày, bà Phan Linh Chi - Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ VHTT&DL) cho biết Hãng Phim truyện Việt Nam đang có 291 phim. 278 phim trong số đó có bản gốc được lưu trữ tại Viện Phim Việt Nam. Những phim còn lại không lưu trữ vì Hãng Phim truyện Việt Nam làm theo đơn đặt hàng hoặc hợp tác với đơn vị bên ngoài. Do đó, không cần lo lắng việc bản phim gốc bị mất mát.
Ngày 29/3, Văn phòng Chính phủ phát đi thông báo về việc xử lý sau thanh tra công tác cổ phần hóa Hãng Phim truyện Việt Nam. Phó thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu Thanh tra Chính phủ kiểm tra ngay việc thực hiện kết luận thanh tra về công tác cổ phần hóa Hãng Phim truyện Việt Nam và thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ về các nội dung liên quan.
Năm 1953, Hãng Phim truyện Việt Nam được thành lập. Đây là nơi sản xuất các tác phẩm kinh điển như Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Em bé Hà Nội, Chị Tư Hậu, Chung một dòng sông.
Năm 2017, Công ty Vận tải thủy (Vivaso) mua lại Hãng Phim truyện Việt Nam nhưng sau đó tranh cãi giữa các nghệ sĩ, đạo diễn và lãnh đạo Visaco liên tiếp xảy ra. Một năm sau, Thanh tra Chính phủ kết luận việc cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam có nhiều sai phạm.
Sau đó, Vivaso xin thoái vốn nhưng suốt nhiều năm chưa thể hoàn tất. Hiện, Vivaso vẫn chưa rút khỏi hãng.
Theo Zing
Đạo diễn Hãng phim truyện VN: 'Tôi tin trời cao có mắt, lòng người có nhân'
Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng chia sẻ với VietNamNet, việc Thủ tướng chỉ đạo xử lý những tồn tại ở Hãng phim truyện Việt Nam thực sự là một tin vui với các nghệ sĩ." alt="300 bản phim điện ảnh Việt Nam bị hư hỏng nặng">300 bản phim điện ảnh Việt Nam bị hư hỏng nặng
-
1. Hãy thực tế
Ý tưởng nuôi thú cưng trong nhà nghe thì rất thú vị nhưng nó cũng kéo theo rất nhiều trách nhiệm, công sức cũng như tiền bạc. Trước khi quyết định nuôi thú cưng trong nhà, bạn nên tự đặt cho mình những câu hỏi sau đây.
Bạn có thể dành bao nhiêu thời gian mỗi ngày cho việc dắt thú đi dạo, chơi, cho nó ăn?
Khi bạn phải xa nhà một thời gian, ai sẽ là người chăm sóc chúng?
Bạn phải chi bao nhiêu tiền cho thú cưng?
Phòng khám thú y gần nhất cách bạn bao xa?
Bạn có phải tuýp người ưa thích sự ngăn nắp không?
2. Hãy tìm hiểu về giống loài
Bạn cần tìm hiểu về các giống chó, mèo hoặc thú cưng mà bạn muốn nuôi. Hãy xem lối sống hiện tại của bạn phù hợp với loại nào. Một số loài cần bạn dành thời gian nhiều hơn cho việc giúp chúng vận động. Một số loài lại rất cần sự chăm sóc chu đáo, tỉ mỉ, và tất nhiên kéo theo đó là những dụng cụ và ngân sách đi kèm.
Hãy đảm bảo chắc chắn rằng bạn có đủ thời gian và tiền bạc dành cho nó.
3. Xem xét các điều kiện cơ sở vật chất
Nếu bạn sống trong căn hộ chung cư, hãy tìm hiểu xem bạn có được phép nuôi động vật trong nhà không.
Nếu khu dân cư mà bạn sinh sống có nhiều trẻ con, hãy cân nhắc khi chọn những loài tiềm ẩn nguy cơ gây nguy hiểm.
4. Vấn đề dị ứng
Hãy xem trong gia đình bạn có ai dị ứng với lông chó, mèo hay các loài vật cụ thể nào không.
Cô gái nuôi heo gần 150kg làm thú cưng, cùng ăn ngủ, gọi heo là 'con'
2 giờ sáng, nghe heo ngọ nguậy vì đói, Yên phải dậy cho chú ăn. Chờ heo ăn xong, Yến cho heo uống nước, lau miệng rồi mới đi ngủ tiếp.
" alt="Những vấn đề cần suy nghĩ trước khi nuôi thú cưng trong nhà">Những vấn đề cần suy nghĩ trước khi nuôi thú cưng trong nhà
-
Nhận định, soi kèo Brighton vs Chelsea, 3h00 ngày 15/2: Thù cũ khó trả
-
Bình đẳng: Ai nắm dữ liệu, người đó nắm tương lai Trong vài thập kỷ trở lại đây, con người khắp nơi trên thế giới bảo nhau rằng nhân loại đang trên đường đến bình đẳng, rằng toàn cầu hóa và các công nghệ mới sẽ giúp chúng ta đến đó sớm hơn. Trên thực tế, thế kỷ 21 có thể sẽ tạo ra những xã hội bất bình đẳng nhất trong lịch sử. Mặc dù toàn cầu hóa và internet đã nối liền khoảng cách giữa các quốc gia, chúng lại đe dọa nới rộng hố sâu ngăn cách giữa các tầng lớp. Và đúng lúc nhân loại có vẻ như sắp đạt đến sự hợp nhất toàn cầu thì bản thân giống loài chúng ta lại có thể chia thành các đẳng cấp sinh học khác nhau.
Bất bình đẳng có từ tận thời Đồ Đá. Ba mươi nghìn năm trước, các nhóm săn bắn hái lượm đã chôn cất một số thành viên trong những khu mộ xa hoa ngập đầy hàng ngàn chuỗi hạt ngà voi, vòng tay, trang sức và đồ trang trí, trong khi các thành viên khác phải an phận trong nhõn một cái hố trống không. Tuy nhiên, các nhóm săn bắn hái lượm cổ đại vẫn bình đẳng hơn bất kỳ xã hội loài người nào sau đó bởi họ có rất ít tài sản. Tài sản là tiền đề cho sự bất bình đẳng lâu dài.
Tiếp sau Cách mạng Nông nghiệp, của cải sinh sôi và cùng với nó là bất bình đẳng. Khi con người sở hữu đất đai, vật nuôi, cây trồng và công cụ, các xã hội phân cấp cứng nhắc xuất hiện, trong đó các nhóm tinh hoa nhỏ nắm độc quyền hầu hết của cải và quyền lực từ thế hệ này đến thế hệ khác. Con người tiến tới chấp nhận sự sắp đặt này như một cái gì đó tự nhiên và thậm chí là thiên định. Sự phân cấp không chỉ là chuẩn mực mà còn là lý tưởng. Làm sao có trật tự nếu không có một sự phân cấp rõ rệt giữa quý tộc và thường dân, giữa đàn ông và đàn bà hoặc giữa bố mẹ và con cái? Tăng lữ, triết gia và thi nhân khắp thế giới kiên trì giải thích rằng cũng như không phải mọi bộ phận trong cơ thể người đều bình đẳng, như chân phải tuân lệnh cái đầu, bình đẳng trong xã hội con người sẽ chẳng mang lại gì ngoài bất ổn.
Tuy nhiên, vào cuối thời hiện đại, bình đẳng trở thành một lý tưởng trong hầu hết mọi xã hội loài người. Điều này một phần có được do sự trỗi dậy của các ý thức hệ mới là chủ nghĩa toàn trị và chủ nghĩa tự do. Nhưng nó cũng do cuộc Cách mạng Công nghiệp, thứ khiến quần chúng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Các nền kinh tế công nghiệp phụ thuộc vào quần chúng là những người lao động bình thường, trong khi quân đội thời đại công nghiệp phụ thuộc vào lực lượng đông đảo các binh lính thường dân. Các chính phủ ở cả những nền dân chủ lẫn những nền độc tài đều đầu tư mạnh vào sức khỏe, giáo dục và phúc lợi của quần chúng vì họ cần hàng triệu người lao động khỏe mạnh để vận hành các dây chuyền sản xuất và hàng triệu binh lính trung thành để chiến đấu nơi chiến hào.
Do đó, lịch sử của thế kỷ 20 phần lớn xoay quanh việc giảm bất bình đẳng giữa các tầng lớp, chủng tộc và giới tính. Thế giới năm 2000 vẫn có những phân tầng nhất định nhưng nó vẫn bình đẳng hơn thế giới năm 1900 rất nhiều. Trong những năm đầu thế kỷ 21, con người đã hy vọng rằng tiến trình bình đẳng hóa sẽ tiếp diễn và thậm chí là tăng tốc. Đặc biệt, họ đã hi vọng rằng toàn cầu hóa sẽ lan tỏa thịnh vượng kinh tế trên khắp thế giới và kết quả là con người ở Ấn Độ và Ai Cập sẽ dần được hưởng những cơ hội và đặc quyền giống như con người ở Phần Lan và Canada. Cả một thế hệ đã lớn lên cùng với lời hứa đó.
Đến giờ, có vẻ như lời hứa này sẽ không được thực thi. Toàn cầu hóa hẳn đã đem lại lợi ích cho phần đông nhân loại, nhưng có các dấu hiệu của bất bình đẳng ngày càng tăng giữa và trong các xã hội. Một số nhóm ngày càng giữ độc quyền thành quả của toàn cầu hóa trong khi hàng tỷ người bị bỏ lại phía sau. Ngày nay, 1% những người giàu nhất sở hữu một nửa của cải của thế giới. Đáng báo động hơn, 100 người giàu nhất cùng nhau sở hữu nhiều của cải hơn bốn tỷ người nghèo nhất.
Tình hình có thể tệ hơn rất nhiều. Như đã giải thích ở các chương trước, sự trỗi dậy của AI có thể xóa bỏ giá trị kinh tế và quyền lực chính trị của hầu hết loài người. Cùng lúc đó, những tiến bộ trong công nghệ sinh học có thể biến các bất công về kinh tế thành bất công về sinh học trở nên khả dĩ. Giới siêu giàu cuối cùng sẽ có cái gì đó xứng đáng để làm với khối tài sản kếch sù của họ. Trong khi cho đến nay, họ mới chỉ có thể mua những biểu tượng địa vị thì chẳng mấy chốc, họ có thể mua được chính sự sống. Nếu các liệu pháp mới để kéo dài sự sống và nâng lên các năng lực thể chất cũng như nhận thức hóa ra là đắt đỏ, thì nhân loại có thể phân chia thành các tầng lớp sinh học.
Xuyên suốt lịch sử, người giàu và giới quý tộc luôn tưởng tượng mình có những kỹ năng ưu việt hơn tất cả những người khác, đấy là lý do vì sao họ nắm quyền. Như những gì chúng ta biết, điều này không đúng. Gã hầu tước tầm tầm chẳng tài cán gì hơn người nông dân bình thường cả, hắn có được sự ưu việt của mình chỉ nhờ phân biệt đối xử bất công trong pháp luật và kinh tế. Tuy nhiên, đến năm 2100, người giàu có thể thật sự tài năng hơn, sáng tạo hơn và thông minh hơn những người sống ở khu ổ chuột. Một khi một hố ngăn năng lực thật sự mở ra giữa người giàu và người nghèo, việc lấp nó lại sẽ gần như bất khả. Nếu người giàu sử dụng các khả năng ưu việt của mình để làm họ ngày càng giàu hơn, và nếu nhiều tiền hơn có thể mua cho họ những cơ thể và bộ não được nâng cấp, thì theo thời gian, hố ngăn đó sẽ chỉ rộng ra mà thôi. Đến năm 2100, 1% những người giàu nhất có thể không chỉ sở hữu phần lớn của cải của nhân loại mà cả phần lớn sắc đẹp, sự sáng tạo và sức khỏe của thế giới.
Do đó, hai tiến trình song song, công nghệ sinh học cùng sự trỗi dậy của AI, có thể dẫn đến sự phân chia loài người thành một tầng lớp nhỏ gồm các siêu nhân và một tầng lớp dưới khổng lồ gồm những Homo sapiens vô dụng. Và để khiến một tình thế vốn đã nguy hiểm trở nên tồi tệ hơn, khi đại chúng mất đi tầm quan trọng về kinh tế và quyền lực chính trị, nhà nước sẽ mất ít nhất là một chút động lực đầu tư vào sức khỏe, giáo dục và phúc lợi cho họ. Vô dụng là cực kỳ nguy hiểm. Khi ấy, tương lai của đại chúng sẽ phụ thuộc vào lòng tốt của một giới tinh hoa cực nhỏ. Có thể lòng tốt sẽ hiện hữu trong vài thập kỷ. Nhưng trong giai đoạn khủng hoảng, như thảm họa khí hậu chẳng hạn, thì việc thảy đám người thừa xuống biển sẽ trở nên rất cám dỗ và dễ dàng.
Ở các nước có truyền thống lâu đời về các niềm tin tự do và thực hành xã hội phúc lợi như Pháp và New Zealand, có lẽ tầng lớp tinh hoa sẽ tiếp tục chăm lo cho quần chúng ngay cả khi họ không cần đến tầng lớp ấy nữa. Tuy nhiên, ở Hoa Kỳ, nơi chủ nghĩa tư bản sâu sắc hơn, tầng lớp tinh hoa sẽ tận dụng cơ hội đầu tiên để dỡ bỏ những gì còn sót lại của nhà nước phúc lợi Mỹ. Một vấn đề còn lớn hơn nữa sẽ rình rập các nước đang phát triển lớn như Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và Brazil. Ở đó, một khi những người bình thường mất giá trị kinh tế, bất bình đẳng có thể sẽ tăng vọt.
Do đó, thay vì toàn cầu hóa đưa đến hợp nhất toàn cầu, nó có thể sẽ mang lại sự phân hóa loài: sự phân tách nhân loại thành các tầng lớp sinh học khác nhau hay thậm chí là các loài khác nhau. Toàn cầu hóa sẽ hợp nhất thế giới theo phương ngang bằng cách xóa bỏ các ranh giới quốc gia, nhưng cùng lúc đó, nó sẽ phân chia loài người theo chiều dọc. Những tập đoàn chính trị cầm đầu ở các quốc gia đa dạng như Hoa Kỳ và Nga có thể sẽ sáp nhập và chung sức chống lại đại đa số người bình thường. Từ góc độ này mà nói, sự căm ghét kiểu dân túy hiện tại đối với “giới tinh hoa” là rất có cơ sở. Nếu không cẩn thận, con cháu của những tài phiệt Thung lũng Silicon và tỷ phú Nga có thể trở thành một giống loài riêng biệt, thượng đẳng hơn con cháu của những người sống ở vùng đồi núi Appalachia và dân làng Siberia.
Về lâu dài, một viễn cảnh như vậy thậm chí có thể hóa giải toàn cầu hóa thế giới do các giai tầng phía trên tập hợp bên trong một “nền văn minh” tự xưng và xây tường, hào ngăn cách khỏi “lũ man rợ” bên ngoài. Trong thế kỷ 20, nền văn minh công nghiệp phụ thuộc vào “lũ man rợ” để có lao động giá rẻ, nguyên liệu thô và thị trường; thường là nó chinh phục rồi “hấp thu” chúng. Nhưng trong thế kỷ 21, một nền văn minh hậu công nghiệp phụ thuộc vào AI, công nghệ sinh học và công nghệ nano có thể sẽ tự túc và bền vững hơn nhiều. Không chỉ toàn bộ các giai cấp mà toàn bộ các quốc gia và các lục địa cũng có thể trở nên vô dụng. Các pháo đài được máy bay không người lái và robot canh giữ có thể phân tách các vùng văn minh tự xưng, nơi người-máy đánh nhau bằng bom logic, với những vùng đất man rợ, nơi loài người hoang dã đánh nhau bằng rìu và AK-47.
Xuyên suốt cuốn sách này, tôi thường dùng ngôi thứ nhất số nhiều để nói về tương lai của nhân loại. Tôi nói về những gì “chúng ta” cần làm với các vấn đề của “chúng ta”. Nhưng có lẽ sẽ không có “chúng ta” nào cả. Có lẽ một trong những vấn đề lớn nhất của chúng ta là các nhóm người khác nhau sẽ có những tương lai hoàn toàn khác nhau. Có lẽ ở một số nơi trên thế giới, bạn nên dạy con bạn viết mã máy tính, trong khi ở một số nơi khác, bạn nên dạy chúng rút súng thật nhanh và bắn thật thẳng.
Trích sách: 21 bài học cho thế kỷ 21
" alt="'21 bài học cho thế kỷ 21': Ai nắm dữ liệu, người đó nắm tương lai">'21 bài học cho thế kỷ 21': Ai nắm dữ liệu, người đó nắm tương lai
- 最近发表
-
- Nhận định, soi kèo Wolfsberger vs Sturm Graz, 23h00 ngày 15/2: Chủ nhà tự tin
- Chàng trai mua nhà gần 1 tỷ đồng trên Amazon, được đóng gói ship về tận cửa
- Hơn triệu đồng 1 con ếch bé tẹo, 'dân chơi' vẫn bỏ tiền ra mua
- Manulife khám sức khỏe miễn phí cho hơn 3000 người dân Hà Nội
- Nhận định, soi kèo Porto vs AS Roma, 3h00 ngày 14/2: Kiếm điểm làm vốn
- Chàng xe ôm chở miễn phí người già, người khuyết tật suốt 5 năm
- Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Hộ nghèo được tặng siêu xe
- Chí Trung tuổi 60 'không ân hận, không đớn đau, hơi hạnh phúc'
- Nhận định, soi kèo Gamba Osaka vs Cerezo Osaka, 17h00 ngày 14/2: Đắng cay xa nhà
- 5 cuốn sách tâm lý đáng đọc trong mùa dịch
- 随机阅读
-
- Nhận định, soi kèo Gamba Osaka vs Cerezo Osaka, 17h00 ngày 14/2: Đắng cay xa nhà
- Giảm giá 80% sách hay hưởng ứng Ngày sách Việt Nam
- NSND Công Lý cươi tươi bên NSND Trung Hiếu, Thanh Hương
- Chủ xe Ford Ranger giãi bày về tại nạn nát đầu khi đua xe địa hình ở Nha Trang
- Nhận định, soi kèo Al Ain vs Ittihad Kalba, 23h00 ngày 13/2: Tin vào khách
- 'Việt Nam
- Đừng làm mẹ cáu tập 19: Vy thừa nhận yêu Khôi, Quân thích Hạnh ra mặt
- Câu trả lời của Elon Musk khi được hỏi liệu Tesla có mua đối thủ Rivian không
- Nhận định, soi kèo Bologna vs Torino, 02h45 ngày 15/2: Bệ phóng sân nhà
- Thanh Sơn bị Doãn Quốc Đam nhắc khi né câu hỏi riêng tư về Khả Ngân
- Nhã Phương 'lột xác' hoàn toàn trong Cây táo nở hoa
- Bạn muốn hẹn hò tập 802: Nhà gái muốn sống chung cùng giảng viên đại học về hưu
- Nhận định, soi kèo PSV Eindhoven vs FC Utrecht, 22h30 ngày 15/2: Mục tiêu ba điểm
- Phút nghẹt thở phụ xe buýt ở Hà Nội cõng cụ ông ngất xỉu đi cấp cứu
- Volvo Hà Nội đề nghị Ferrari Việt Nam có trách nhiệm với vụ siêu xe bị tai nạn
- 'Sách của tác giả chưa từng trải thu hút hơn sách của người từng trải'
- Nhận định, soi kèo West Ham vs Brentford, 22h00 ngày 15/2: Đập búa tạ
- Đặt camera, chồng phát hiện hành động đáng sợ của vợ khi pha cà phê mỗi tối
- Người chồng phụ hồ vét sạch nhà cửa mong cứu vợ nguy kịch vì bỏng nặng
- Phan Đăng Hoàng mang tranh Lê Thị Lựu đến Milan Fashion Week
- 搜索
-
- 友情链接
-